İsmail Şahin – Google’ın AB’nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamındaki ilk davasını kaybederek 890 milyon euroluk cezaya mahkum olması, Avrupa genelinde milyarlarca dolarlık tazminat davalarının önünü açtı.
Almanya, Hollanda, İsveç, İngiltere ve İtalya başta olmak üzere birçok ülkede Google’a karşı tazminat davaları açıldı veya hazırlık aşamasına geldi. Almanya’dan İsveç’e kadar fiyat karşılaştırma siteleri Google’dan yüz milyonlarca euro aldı; yeni DMA cezası onlara ve diğerlerine daha fazlasını talep etme şansı verebilir.
Bir sürü dava var
Almanya’da fiyat karşılaştırma platformu Idealo, geçen yıl Google’a karşı açtığı davada 465 milyon euro tazminat kazandı. Aynı Berlin davasındaki paralel bir kararla da Testberichte.de’nin işletmecisi Producto GmbH’ye, 290 milyon euroluk talebe karşılık yaklaşık 107 milyon euro ödenmesine hükmedildi.
İtalya’da Moltiply Group’un iştiraki 7Pixel, Mayıs 2025’te Trovaprezzi.it karşılaştırma sitesine verilen zarar nedeniyle Google’a 2.97 milyar euroluk ek tazminat davası açtı. İsveç’te, Klarna’ya ait PriceRunner Temmuz 2026’da Stockholm mahkemesinden yaklaşık 1.7 milyar euroluk bir tazminat kazandı. Hollanda’da ise Google’ın alışveriş reklamları uygulamalarına ilişkin iki ayrı davada toplam 1 milyar doların üzerinde tazminat isteniyor.
Bu davaların neredeyse tamamı, Google’a kesilen son cezadan önce açıldı. Açılan davalarda Avrupa Komisyonu’nun Google’ı 102. madde kapsamındaki, yani ‘hâkim durumun kötüye kullanılması’ kuralı uyarınca öz kayırmacılıktan suçlu bulduğu 2017 tarihli Google Shopping kararına dayanak gösterilerek tazminat isteniyor. Bu ihlal Brüksel tarafından zaten tespit edildiği için, davacılar ulusal mahkemelerde bunu yeniden ispatlamak zorunda kalmıyor; yalnızca kendilerine maliyetini hesaplamakla yükümlüler.
Kapsamı genişletti
Yeni ceza ise ayrı ve daha yeni davranışları kapsıyor: arama sonuçlarında süren öz kayırmacılık ve Google Play Store’daki yönlendirmeyi engelleyici uygulamalar.
Söz konusu karardan sonra bu eski davalarda tazminat taleplerinin kapsamını ve tazminat dönemini de genişletiyor. Daha yakın tarihteki usulsüzlükleri belgelemesi sayesinde şirketler, eski davaların halihazırda kapsadığı 2017 öncesi döneme ek olarak, günümüze kadar olan dönem için de tazminat isteyebilecek. Bu durumun domino etkisi yaratarak açılan davaların çoğalmasına neden olacağı ifade ediliyor. Teknoloji yatarım ve yönetim firması Bernstein analistlerine göre açılan davaların sadece tekelcilik iddiaları altında 100 milyar doları bulabilir.
‘Çok büyük bedel ödeyebilir’
Google, AB’nin verdiği tazminat cezasını temyize götüreceğini açıklarken bu davalar karşısındaki en büyük destekçisi ABD Başkanı Donald Trump görünüyor. Trump, Avrupa Komisyonu’nun Google’a son verdiği 890 milyon euro para cezası vermesi üzerine AB’nin Amerikan şirketlerini “soyduğunu” öne sürerek bir 301 Soruşturması başlatacağını ve bloğa yönelik “önemli düzeyde” yeni tarifeler getirmeyi değerlendirdiğini söyledi. Trump, “Avrupa’nın bu yasa dışı ve etik dışı tutumu çok büyük bir bedel ödeyecek” ifadelerini kullanırken, ABD’nin Avrupa için bir “kumbara” olmadığını savundu.
AÇILAN DAVALAR
AB Komisyonu’nun Google’a kestiği toplam antitröst cezaları yaklaşık 10.38 milyar euroya ulaştı. Bunun içinde Android, Shopping ve DMA cezaları yer alıyor. Google, hakim konumunu kötüye kullanmaktan bir çok defa tazminata mahkum edildi. Bunlardan bazıları şöyle:
AB alışveriş davası: AB Komisyonu’na Google’ın, alışveriş konusunda kendi hizmetlerini ön plana çıkararak, yetkisini kötüye kullandığı iddiasıyla şikayette bulunuldu. AB Komisyonu 2.4 milyar euro ceza kesildi. Bu, AB tarafından şu ana kadar verilen en yüksek kesinleşmiş para cezası.
Android soruşturması: Google’ın mobil cihaz üreticisi şirketlere cihazlarında YouTube ve Google Maps gibi uygulamaların bulunması karşılığında android iletişim sisteminden ücretsiz yararlanmasına izin verdiği gerekçesiyle AB’ye şikayette bulunuldu. AB Komisyonu 4.3 milyar euro ceza kesti. Google kararı temyize götürdü.
AdSense soruşturması: AB Komis-yonu Google’a, internet reklamlarıyla ilgili hizmeti AdSense’de piyasa hakimiyetini kötüye kullandığı için soruşturma başlattı. Google’a toplamda 8.25 milyar euroya mal olan üç para cezasından biri olan AdSense cezası, 2010 yılında Microsoft’tan gelen bir şikayet üzerine başladı.
ABD tekelcilik davası (2020): Google’ın internet araması ve arama reklamcılığı konusunda “yasa dışı tekel” oluşturarak Sherman Antitrust Yasası’nı ihlal ettiği gerekçesiyle dava açıldı.
ABD tekelcilik davası (2023): Google’ı dijital reklamcılık sektöründe tekelcilik yapmakla suçlayan bir dava açıldı.
DİĞER DAVALAR İNGİLTERE:
■ İngiltere Rekabet Temyiz Mahkemesi, Google’ın dijital reklamcılık alanındaki uygulamalarının rekabet karşıtı olduğunu belirleyerek, şirkete karşı tam 13.6 milyar sterlinlik devasa bir dava açılmasına karar verdi. Google davanın geri çekilmesini istiyor.
TÜRKİYE:
■ Rekabet Kurulu, Haziran 2024’te de Google’a, yerel arama hizmetleri soruşturmasında uyguladığı süreli para cezasını durdurarak, otel sorguları bakımından tedbir önerilerini yerine getirmediği süre için 482 milyon lira ceza verdi.
■ Rekabet Kurulu, Aralık 2024’te Google hakkında yürütülen reklamcılık soruşturması sonucunda şirkete 2.6 milyar lira idari para cezası verilmesini kararlaştırdı. Açıklamada, soruşturmanın, şirketin, çevrim içi görüntülü reklamcılık ve reklam teknolojileri hizmetlerinde Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiasına yönelik olduğu anımsatıldı.
